شادروان حاج محمدرضا امینی
حاج محمدرضا امینی مشهور به حاج رضا ارباب فرزند حاج محمدحسن، فرزند حاج عبدالله تبریزی،در قزوین متولد شد و پس از طی تحصیلات به رشت مهاجرت کرده ودر آنجا مشغول تجارت، خرید و ساخت املاک و مستغلات گردید. وی سرای گلشن رشت و تجارت خانه ی داخل آن را احداث کرده و در سال 1287ه. ق اقدام به احداث حمام ابوطالب رشت اعم از یک باب حمام بزرگ مردانه و یک باب حمام کوچک زنانه شامل رخت کن و گلخن و حیاض و آب انبار و مرز و مجال و صحن سرا و کل ملحقات و منضمات آن نموده است. همچنین مالکیت چندین روستا درگیلان از جمله روستای کوده فومن جهت امور کشاورزی و تولید و تجارت ابریشم از جمله فعالیت های ایشان در استان گیلان بوده که به واسطه نقش اقتصادی اجتماعی خود مقام تاجر موفق نفوذی در دربار ناصرالدین شاه داشته است و به جایگاه وکیل الرعایای گیلان منصوب شده است.
وی در اواسط عمرش رشت را ترک گفته و به قزوین رجعت می نماید تا عمویش را در کار تقسیم و تسهیم دارایی های خاندان یاری کند و در این ایام در قزوین مشغول امر بازرگانی و کشاورزی می گردد که چندین روستا از جمله روستای قمبیک، بشر، آشتجین و چندین روستای دیگر را تملک می نماید و در دوره ناصری شروع به تملک و احداث مجموعه عمارت های خاندانی در محله خندقبار در ضلع غربی رودخانه بازار می نماید.
شانزده عمارت تو در تو به مساحت حدود هشت هکتارمشتمل بر چندین حیاط وعمارت از جمله حیاط بیرونی، حیاط اندرونی،حیاط آشپزخانه، حیاط شربتخانه،حیاط جلوخان،حیاط های خلوت،حیاط مدرسه،حیاط باغ، حیاط درشکه خانه و غیره در طول یازده سال ساخته شد، که بزرگترین عمارت اعیانی ایران محسوب میگردیده .ایشان در سال 1275 ه ق بودجه ای حدود چهل و هشت هزار تومان شاهنشاهی، به غیر از تملک اراضی، جهت ساخت این مجموعه صرف کرده است.در اواخر دوره قاجار در زمان سلطنت احمدشاه طی اولین سرشماری کشور 127 نفر از خاندان امینی به همراه خدمه در این مجموعه سکونت داشته اند.
علاوه بر موارد فوق آثار دیگری نیز در قزوین و رشت از وی به جا مانده است.از جمله سرای گلشن اعم از حجره، زاویه،تخت اندرون، بیرون، دالان ، محل قپان ،طویله و باربند، محل خلوت ،مطبخ، حوض چاه،صحن سرا واقع در محله خندقبار (مولوی فعلی) یکی از آثار ارزشمندی است که متعلق به دوره ناصری است و نشان از رشد تجارت و اقتصاد در این دوره دارد که علت آن واقع شدن قزوین در مسیر جاده ابریشم و اقلیم خاصش به عنوان انبار خشک ایران مورد توجه بوده است.
حاج محمد رضا اولادی نداشته و بلاعقب بوده و بخشی از املاک خود شامل مجموع عمارت عالیه تاریخی و حسینیه مرفوعه مشتمل بر پنج حیاط و عمارت و ششدانگ روستاهای قمبیک، آشتجین و بشررا در سال 1298 ه ق طی وصیت نامه خود به وقفیت حسینیه درآورده و تولیت و اداره این مجموعه معظم را به برادر بطنی و سلبی خود حاج محمدتقی و متعاقب آن اولاد ذکور ارشد یکی پس از دیگری واگذار نموده است.ایشان در وصیت نامه خود مقرر نموده که متولیان وقت، از محل درآمد موقوفات مذکور اطعام مساکین، در راه ماندگان، فامیل،تجارو اعیان، همسایگان و همچنین ختم قرآن و ذکر مصیبت حضرت سیدالشهدا (ع) را طی تفصیل وقف نامه انجام دهند.
در حال حاضر جناب آقای جلال امینی از نسل پنجم مرحوم حاج محمد تقی (برادر شادروان حاج محمدرضا امینی)تولیت و اداره موقوفه را به عهده دارد.
زمستان 1404 ه ش